Günlük Işıklar Yazılar

Arafat ve Müzdelife Nedir? Hac Yolculuğunda İki Önemli Durak İstanbul’un karmaşasında bir ofis günü bitmiş, akşam trafiğiyle boğuşurken aklıma yine, her yıl milyonlarca insanın gerçekleştirdiği o kutsal yolculuk geldi: Hac. Arafat ve Müzdelife… Bu iki kutsal yer, sadece İslam dünyası için değil, tüm insanlık için büyük bir anlam taşıyor. Peki, nedir bu yerler ve neden bu kadar önemli? Bugün, gündelik hayatımda kafamı meşgul eden bu sorulara, biraz daha içten, biraz daha kişisel bir şekilde cevap aramak istiyorum. Arafat: Hac’ın Zirve Noktası Hac, Müslümanlar için bir ömürde bir kez yerine getirilmesi gereken farz bir ibadet. Peki, Arafat’a gitmek, Hac’ın tam olarak…

2 Tane Asal Sayının Toplamı Her Zaman Çift Sayı Mıdır? Matematik, bazen kafamızı karıştıran ama her zaman ilginç sorularla dolu bir alan. Bugün de biraz böyle bir soruyu, aslında oldukça basit gibi görünen ama farklı bakış açılarıyla ele alacağız: “İki tane asal sayının toplamı her zaman çift sayı mıdır?” Hadi biraz bu soruya bakalım ve farklı bakış açılarıyla, Türkiye’den ve dünyadan örneklerle cevap arayalım. Ama önce, asal sayılar nedir, ona kısaca değinelim. Asal Sayılar Nedir? Asal sayılar, yalnızca 1 ve kendisiyle tam bölünebilen sayılardır. Örneğin, 2, 3, 5, 7, 11 gibi sayılar asal sayılardır. 2’yi biraz özel kılan bir durum…

Geçmişin Işığında “Arz Etmeyen” Kavramı: Tarihsel Bir Yolculuk Geçmişi anlamak, sadece olayların kronolojisini bilmek değil, aynı zamanda bugünün toplumsal, kültürel ve dilsel dinamiklerini yorumlamamıza olanak tanır. “Arz etmeyen” ifadesi, Türkçede nadiren tartışılan bir kullanım olmasına rağmen, dilin evriminde ve toplumsal beklentilerdeki değişimleri anlamak için zengin bir pencere açar. Orta Çağ ve Osmanlı Öncesi Dönem: Sözlü Geleneğin İzleri Orta Asya ve Anadolu coğrafyasında, sözlü gelenek, dilin kullanımını belirleyen başlıca faktördü. Divan edebiyatı metinleri ve halk hikâyeleri, arz etmeyen kişi veya davranış biçimlerinin toplum gözündeki yansımalarını aktarır. Örneğin, 13. yüzyıl Karahanlı dönemi metinlerinde, “arz etmemek” bir tür tevazu ve içe dönüklükle ilişkilendirilirken,…

01 Çift Sayı Mıdır? Küresel ve Yerel Açıdan Değerlendirme Bugün çok basit ama bir o kadar da kafa karıştırıcı bir soruya odaklanacağım: 01 çift sayı mıdır? Evet, belki de birçoğumuzun asla aklına gelmeyecek bir soru olabilir ama bu basit soru, aslında sayılar ve matematiksel kavramlar üzerine düşündüğümüzde oldukça derin bir anlam taşır. Özellikle sayıların nasıl tanımlandığı, bazen basit gibi görünen bir soruya bile değişik açılardan yaklaşmamıza neden olabilir. Benim gibi Bursa’da yaşayan, gündemi takip eden ve her zaman her konuda biraz derinleşmeyi seven bir beyaz yaka çalışanı olarak, bu soruya farklı açılardan yaklaşmayı seviyorum. Hem yerel, hem küresel bir perspektifle…

Not: “1 Zilhicce 20266 AH” ifadesinin doğrudan Miladi tarihe çevrilebilmesi için özel bir tarih dönüştürücü aracına ihtiyaç vardır; ancak Hicri yıl 20266 gibi ileri bir yılın Miladi karşılığını güvenilir çevrimiçi kaynaklarda doğrudan bulmak mümkün değildir (mevcut takvim dönüştürücüler bu kadar ileri yıllara genellikle destek vermez). Yine de Hicri ve Miladi takvimlerin nasıl çalıştığını, ne anlama geldiğini, tarihsel olarak nasıl hesaplandığını ve bu tür bir tarih sorusunun neden bilimsel ve pratik açıdan ilginç olduğunu derinlemesine inceleyebiliriz. 1 Zilhicce 20266 ne zaman? — Zamanın Ritmi ve Takvimlerin Kökeni Akşam güneş batarken bir an durup gökyüzüne bakmışsındır belki; ayın hilâl halini fark ettiğin an, bir gün yeni bir takvimin…

Uçağın Dış Kaplamasına Ne Denir? Edebiyat Perspektifinden Bir Keşif Kelimeler, bazen bir nesnenin ötesine geçer; bir anlamın, bir kimliğin ya da bir duygunun şekillendirilmesine olanak tanır. Tıpkı bir uçağın dış kaplamasının yalnızca fonksiyonel bir görevi yerine getirmesi gibi, kelimeler de bazen yalnızca bir şeyin yüzeyini yansıtır. Ancak, kelimelerin gücü ve anlatıların dönüştürücü etkisi, bu yüzeyi aşarak derinliklere iner. Bir uçağın dış kaplamasına verilen isim, basitçe dış yüzey demekle kalmaz, aynı zamanda o yüzeyin işlevi, imajı ve anlamı ile de ilgilidir. Aynı şekilde, edebiyat dünyasında bir sözcüğün ya da bir karakterin dışı, onu anlamamıza yardımcı olurken, içeriği ve ardındaki hikâyeyi de…

Türk Telekom Modem Ücretsiz mi? Bir Siyaset Bilimi Perspektifi Toplumsal düzene dair her şey, güç ilişkileri ve bireylerin bu ilişkilerdeki rolü etrafında şekillenir. Her iktidar, kendini meşrulaştırmak için belirli araçlar ve ideolojiler kullanırken, aynı zamanda toplumun dokusunu oluşturan kurumlar da bu gücü şekillendirir. Modem dağıtımı gibi gündelik hayatta sıradan gibi görünen bir mesele, aslında daha büyük bir siyasal ve toplumsal sorunun bir parçası olabilir. Özellikle Türk Telekom gibi büyük kurumların devletle olan ilişkisi, demokrasi, yurttaşlık ve katılım kavramları üzerinden değerlendirildiğinde, bu basit bir cihazın ötesinde daha derin bir analizi gerektirir. İktidar, Kurumlar ve Meşruiyet İktidarın meşruiyeti, toplumda kabul görmesiyle doğrudan…

Sarılmak Cinsellik Midir? Antropolojik Bir Perspektif Farklı kültürleri keşfetmek, insanlık durumunu anlamada en güçlü araçlardan biridir. Dünya üzerinde her biri kendi tarihî, coğrafi ve sosyo-kültürel bağlamına göre şekillenen topluluklar, insanlar arasındaki ilişkileri farklı biçimlerde inşa eder. Bu ilişkiler, kimi zaman sevgi ve saygı temelli, kimi zaman ise cinsellik gibi daha özel bir bağlamda şekillenir. Birçok toplumda sarılmak, iki kişi arasında güçlü bir bağ kurmanın aracı olarak görülse de, başka kültürlerde tamamen farklı anlamlar taşıyabilir. Peki, sarılmak gerçekten cinsellik midir? Ya da bir başka deyişle, sarılma eylemi evrensel bir cinsel davranış mı yoksa bir toplumsal normun, duygusal bağın ve kimlik oluşturmanın…

Göktürk Alfabesi Runik Mi? Sosyolojik Bir Bakış Bir toplumun dili ve yazı sistemi, sadece iletişimin bir aracı olmanın ötesinde, o toplumun kültürel kimliğini, değerlerini ve toplumsal yapısını anlamamıza yardımcı olur. Dil, toplumsal normları, gelenekleri ve ideolojileri şekillendirirken, aynı zamanda toplumun gücünü ve egemenliğini de yansıtan güçlü bir araçtır. Göktürk alfabesi, bu anlamda, tarihsel bir miras olmanın ötesine geçer. Ancak bu yazı sistemi, “Runik mi?” sorusuyla karşı karşıya kaldığında, derinlemesine düşünmemiz gereken bir konu ortaya çıkar: Bir yazı biçimi yalnızca görsel özellikleriyle mi tanımlanır, yoksa tarihsel ve toplumsal bağlamı da göz önüne alındığında bir anlam ifade eder mi? Bu yazıda, Göktürk…

Gayriresmi Ne Demek? Felsefi Bir İnceleme Hayatımızda sıklıkla duyduğumuz bir kelime var: “gayriresmi”. Hemen hemen her gün, sosyal ilişkilerimizde, iş yerlerinde veya kamusal alanlarda bu kelime ile karşılaşıyoruz. Ancak, gayriresmi olana dair düşündüğümüzde, belki de aklımıza gelen ilk şey, bu terimin anlamının ne kadar esnek ve bağlama göre değişken olduğudur. “Gayriresmi” olmak, belirli kuralları ve normları dışlamak anlamına gelirken, bazen de bir tür rahatlık, özgürlük ya da alternatif bir düzenin göstergesi olabilir. Ama bu kelimenin anlamı, ne sadece bir statü farklılığına işaret eder, ne de yalnızca bir kurallar silsilesinin dışına çıkmakla ilgilidir. Bu kelime, aynı zamanda, modern dünyada toplumsal yapıyı,…